HAARLEM, KATHEDRALE BASILIEK ST. BAVO, TRANSEPTORGEL (1907)

Stacks Image 429
Bij de bouw van de kathedraal was voor zangkoor en orgel een plaats gereserveerd op een tribune boven de Heilige-Familie- of Kerstkapel. Het door Cuypers ontworpen front was nog gedeeltelijk traditioneel, wat uit de aanwezigheid van nog vrij uitgesproken pijpentorens blijkt : een driedelige middentoren en ongedeelde zijtorens met tussenvelden. Het benedendeel kenmerkt zich door een recht labiumverloop, terwijl de pijplengten vanuit de lage middentoren oplopen.
De scheiding tussen beneden- en bovendeel werd bewerkstelligd door brede banden die de bovenlijnen van het pijpwerk in het benedendeel en de voeten van het pijpwerk in het bovengedeelte volgen. Voor het overige werd het verband in het geheel gebracht door brede horizontale lijstwerken waarvoor een geschilderde decoratie was ontworpen. Het front werd in hoofdzaak volgens dit ontwerp uitgevoerd maar bleef lange tijd onvoltooid.

1906/07 - Een bescheiden, nieuw orgel wordt gebouwd door de P.J. Adema en Zonen. Het bovengedeelte van het front wordt nog niet van pijpen voorzien. De tractuur van het instrument is pneumatisch.

1923/24 - Afbouw door Joseph Adema. Het front wordt gecompleteerd door de plaatsing van een Principaal 16'. De volgende registers worden bijgeplaatst: Aeoline 8', Trompet harmoniek 8', Mixtuur 2-3-4 sterk, Vox Humana 8' en het ontbrekende groot octaaf van de Fluit harmoniek..

Dispositie 1924
Hoofdwerk
Bourdon 16'
Prestant 8'
Fluit harmoniek 8'
Salicionaal 8'
Holpijp 8'
Octaaf 4'
Mixtuur II-IV
Trompet 8'
Pedaal
Openbas 16'
Subbas 16'
Reciet
Bourdon 8'
Gamba 8'
Céleste 8'
Aeoline 8'
Violine 4'
Piccolo 2'
Trompet 8'
Fagot-Hobo 8'
Vox Humana 8'
1952 - dispositiewijziging en uitbreiding door de firma Jos. Vermeulen te Alkmaar

1961 - Ingrijpende ombouw tot een drieklaviers instrument door de firma Jos. Vermeulen te Alkmaar, waarbij een deel van de registers van het Adema-orgel wordt gebruikt.

2012 - Reconstructie van de orgelkast door Adema's Kerkorgelbouw naar het oorspronkelijke ontwerp van Jos. Cuypers. Daarbij werden de stijlen van de torens opnieuw verlengd en werd de onderbouw nieuw gemaakt uit grenen. De kas werd opnieuw geschilderd en voorzien van decoratief schilderwerk op basis van de Cuyperstekening en de Art Nouveau-detaillering en kleurgebruik in het kerkgebouw. De labia van de frontpijpen werden verguld. Het schilder- en verguldwerk werd uitgevoerd door Davique Sierschilderwerk te Moordrecht.
Stacks Image 430

Frontontwerp van Jos. Cuypers.

Stacks Image 431

Orgelkast in de tweede helft van de twintigste eeuw.

Stacks Image 432

Frontontwerp uit het archief van Adema's Kerkorgelbouw.

Stacks Image 433
Huidige dispositie Vermeulen-orgel (1961)
Hoofdwerk C-g3
Bourdon 16'
Prestant 8'
Roerfluit 8'
Octaaf 4'
Quint 2 2/3'
Superoctaaf 2'
Mixtuur IV-V
Trompet 8'
Klaroen 4'
Zwelwerk C-g3
Prestant 8
Viola di Gamba 8'
Zweving 8'
Bourdon 8'
Octaaf 4'
Gemshoorn 4'
Piccolo 2'
Quint 1 1/3'
Cimbel III
Hobo 8'
Positief C-g3
Quintadeen 8'
Holpijp 8'
Prestant 4'
Roerfluit 4'
Octaaf 2'
Sesquialter II
Scherp IV
Kromhoorn 8'
Pedaal C-f1
Contrabas 16'
Subbas 16'
Octaaf 8'
Gedekt 8'
Superoctaaf 4'
Bazuin 16'
Trombone 8'
Werktuiglijke registers
Koppeling Hoofdwerk - Positief
Koppeling Hoofdwerk - Zwelwerk
Koppeling Pedaal - Hoofdwerk
Koppeling Pedaal - Positief
Koppeling Pedaal - Zwelwerk
Tremulant Zwelwerk
Vrije Combinatie
Tutti-trede
Tongwerken af (per werk)
Automatisch pedaal